Sectieleider Lisanne van Muiden vertelt hoe zij en haar drie collega’s deze grote sprong voorwaarts maakten. ‘We hebben binnen één dag het YouTube-kanaal geopend, de klassen onderling verdeeld en een afspeellijst gemaakt. Inmiddels hebben we meer dan veertig docent-gestuurde instructiefilmpjes opgenomen, van maximaal een kwartier. We noemen onderwerp, lesdoel, de benodigde spullen en ook wat de leerling aan het eind moet kennen of kunnen. De filmpjes zijn echte lessen; leerlingen wordt af en toe gevraagd het filmpje stil te zetten en na te denken of een opdracht te doen. De leerlingen vinden het fijn, onder andere omdat ze later de filmpjes nog een keer kunnen terugkijken, bijvoorbeeld voor de toets.

Om de leerlingen toch een “klasgevoel” te geven, houden we één keer per week een live meeting van een uur voor elke klas in Microsoft Teams. Dan is er interactie mogelijk. De afgelopen weken waren we vaak na twintig minuten klaar.

Formatieve toetsen
‘We houden geen summatieve toetsen in de voor-examenklassen, maar er is wel ruimte voor formatieve toetsen. In de digitale omgeving van de methode ‘Biologie voor jou’ van Malmberg zien we de antwoorden van leerlingen. Die bespreken we in de live les. Zie ik daar veel dezelfde fouten, dan behandel ik dat nog een keer.

Ik vind het interessant dat leerlingen beter dan ooit hun opdrachten maken. Leerlingen die voorheen een magisch leeg schrift bij zich hadden, worden nu door de digitale omgeving gedwongen om te laten zien wat ze gedaan hebben. En tot nu toe werkt het! Hoe ze het doen komt nu meer op de voorgrond. In de klas kunnen ze ertussen door glippen.’

Summatieve toetsen
‘In de examenklassen nemen we wél summatieve toetsen af, zoals de inhaaltoetsen van de laatste week van het schoolexamen. We werken daarvoor via exam.net, een Zweedse site. Het lastige is wel dat leerlingen de toets thuis maken, daar kunnen we niet controleren. Maar het programma geeft een melding als een leerling uit de toets gaat – bijvoorbeeld naar Google. Daarnaast gaan we digitaal surveilleren via Microsoft Teams. De laptop waarop de leerling werkt moet een camera hebben (die laptop lenen ze op school) en ze moeten de webcam aanzetten als ze beginnen met de toets. Op de havo zijn er maar dertien eindexamenleerlingen die de toets voor biologie moeten inhalen, dat is goed te doen zo.

We namen deze manier van werken deels over van een voorbeeld op de site van de VO-raad, waar vier scholen hun ervaringen deelden met online toetsen.’

De vestiging Schiebroek heeft na ongeveer twee weken een document opgesteld met richtlijnen over de verwachtingen over en weer wat betreft de digitale lessen en de privacy. Die geven de kaders aan.

Keuze voor rust en vertrouwdheid
De sectie biologie wil het afstandsonderwijs zo rustig mogelijk vormgeven en ziet af van bijvoorbeeld polls of quizzes tijdens de filmpjes. ‘De leerlingen werken al met de digitale leeromgeving Itslearning (voor planners en huiswerk), met Teams voor het onderling contact, en nu ook nog via het YouTube-kanaal en de online methode. Als ze nóg weer andere programma’s moeten gebruiken bijvoorbeeld voor een poll, dan moeten ze die ook weer leren kennen.’

Leerwinst
‘Voor de leerlingen in havo-5 stond nog een natuurwetenschappelijk verslag van een practicum op het programma. We hebben hiervoor een handleiding geschreven en het practicum gedaan terwijl een collega het filmde. Uit dit filmpje moesten leerlingen de data halen en aan de hand van de handleiding het verslag schrijven. We kregen heel goede verslagen! Ik heb een groepje zelfs een 9,9 gegeven. Er is heel goed naar de handleiding gekeken!’

‘Het voordeel van online onderwijs is dat je vanuit huis kunt werken, maar het is mentaal vermoeiender. Ook saaier, want je ziet de leerlingen niet, en daarvoor ben ik juist voor de klas gaan staan.’

Meer informatie: melanchthon.nl/schiebroek/laatste-nieuws/

Informatie over toetsen op afstand:
vo.lesopafstand.nl/lesopafstand/toetsen-op-afstand/
vo-raad.nl/artikelen/toetsen-op-afstand-hoe-doe-je-dat (good practices)
edualdo.nl/themas/toetsing (ervaringen van collega's)